Nhượng quyền thương hiệu – Cái nhìn của người trong cuộc

518

cai-nhin-cua-nguoi-trong-nganh-nhuong-quyen-thuong-hieuLà người kinh doanh trong ngành F&B suốt 12 năm, tự mình mở chuỗi, vận hành chuỗi. Nhưng cho đến thời điểm hiện tại, tôi mới bắt đầu nghĩ đến việc nhượng quyền. Trong khi việc kinh doanh của tôi là ngành nghề được nhượng quyền phổ biến nhất. Nhưng lý do tại sao suốt 12 năm qua tôi không thực hiện việc nhượng quyền, và thời điểm hiện tại lại bắt đầu muốn nhượng quyền, bạn có biết tại sao không?

Cách đây nhiều năm, khi luật ở Việt Nam về vấn đều nhượng quyền chưa chặt chẽ, mảng nhượng quyền được phân ra làm hai phân khúc rõ rệt.

Một là cuộc chơi của nhà giàu, với những thương hiệu đình đám thế giới, với số tiền nhượng quyền lên đến chục tỷ, trăm tỷ.

Các thương hiệu nhượng quyền đình đám như Mc Donald’s hay Starbucks. Ảnh: Salon.

Hai là nhượng quyền theo kiểu nhà nghèo, nhiêu cũng mua được cái tên. Thậm chí cho dùng miễn phí để đánh bóng tên tuổi.

Trong đó mảng kinh doanh trà sữa, cà phê là mảng nhượng quyền “nhà nghèo” phổ biến nhất. Có nhiều thương hiệu được tạo ra sau đó cho vài người quen sử dụng tên, khi bắt đầu có được dăm ba chỗ sử dụng tên, họ bắt đầu thổi tên tuổi lên và bán tên với một giá mềm. Với cách thức “dùng mỡ nó, rán nó”, nhưng hệ lụy sau đó thì chắc nếu ai để ý sẽ thấy rõ.

Hoặc là những “bên nhượng quyền” không tuân theo luật chơi, tự mình muốn làm gì thì làm sau đó bung bỏ nhau. Tạo những vết xấu của tên thương hiệu đó, hoặc là bên chủ thương hiệu cuốn theo đồng tiền bỏ mặc tên tuổi bán với đủ giá theo kiểu “tận thu”, sau khi thu đủ vốn lời, họ bỏ mặc thương hiệu đó. Lại tạo 1 thương hiệu khác bắt đầu lại “cuộc chơi” từ đầu.

Do đó, những thương hiệu nổi đình đám cách đây nhiều năm, không một thương hiệu nào có thể phát triển mà toàn bộ hiện đã rơi vào cảnh “chợ chiều”.

Tuy nhiên, trong mảng nhượng quyền “nhà nghèo” có 1 tên tuổi vụt sáng, đó là cà phê Trung Nguyên. Trung Nguyên ban đầu cho bất cứ ai miễn là có bán cà phê Trung Nguyên trong quán được quyền dùng tên Trung Nguyên trong bảng hiệu. Nhưng vì Trung Nguyên có mục tiêu khác hơn là việc mở quán. Họ muốn dùng quán để quảng bá miễn phí cho các loại cà phê gói và cà phê 3 trong 1 của mình. Họ không cần chú trọng lắm về hình thức, cách thức.

Tuy nhiên, những năm gần đây, Trung Nguyên đã ngừng việc cho sử dụng đại trà tên tuổi mà đã chú ý tập trung xây dựng một hình ảnh quán Cà Phê Trung Nguyên như là 1 tên tuổi đẳng cấp.

Thực chất, vào thời điểm đó việc có thương hiệu hay không, không quan trọng lắm với người tiêu dùng, vì vào những năm về trước, cái người tiêu dùng quan tâm là rẻ, ngon, tiện dụng. Cũng vì lý do đó mà đem lại cái chết tức tưởi của một siêu thị 24 giờ mang tên Masa (với slogan “Mua nhanh, dễ chọn”). Đó là hệ thống siêu thị tiện dụng đầu tiên được hình thành. Tuy nhiên, nó đã không thể đánh bại lại hệ thống “tạp hóa đầu xóm” thời bấy giờ.

Mô hình nhượng quyền cà phê Trung Nguyên E-Coffee. Ảnh: Trung Nguyên E-Coffee.

Quay về hiện tại. Trong bối cảnh hiện nay theo đà phát triển bình thường của các nền kinh tế thị trường. Người tiêu dùng lựa chọn chỉ sử dụng sản phẩm của những tên tuổi quen thuộc như là 1 cách bảo hiểm cho sức khỏe vì họ nghĩ rằng các sản phẩm của những tên tuổi quen thuộc sẽ có những bảo đảm về mặt chất lượng cũng như uy tín sản phẩm.

Việc bạn chỉ sở hữu 10, 15 cửa hàng cùng tên đã không còn được xem như là một chuỗi mạnh. Cái mà người tiêu dùng đánh giá một tên tuổi mạnh dựa vào độ phủ rộng khắp của thương hiệu đó. Với số lượng cửa hàng phải ít nhất trên 30 cửa hàng trong một thành phố. Và thương hiệu của bạn phải kết hợp với vẻ bóng bẩy bề ngoài, sự chỉnh chu, chuyên nghiệp bên trong.

Do đó, với những ngưòi muốn bước vào việc kinh doanh F&B, nếu bạn không lựa chọn “đứng trên vai kẻ khổng lồ”, thì đó gần như cầm chắc việc bạn thua cuộc.

Bạn cứ tưởng tượng bạn mở ra 1 cửa hàng gà rán mang tên UFO. Cho dù bạn cố gắng đầu tư hoành tráng hay công thức của bạn cực ngon. Bạn nghĩ sẽ có bao nhiêu khách hàng lựa chọn gọi cho bạn để thay thế các chuỗi gà rán đang có trên thị trường hiện tại? Đó là lý do tôi nói “Thời điểm của nhượng quyền thương hiệu đã đến”.