Trước hết, khi nói về các dự án khởi nghiệp, các bạn thường hay nhắc đến các vấn đề xoay quanh việc: Kế hoạch kinh doanh, Định hướng phát triển, Tài chính, Nhân sự, Sản phẩm và Dịch vụ.

Tuy nhiên, qua thực tế trải nghiệm sau những lần Khởi nghiệp, Michael xin phép rút ra một số vấn đề tiêu biểu trong bài viết này. Những vấn đề này đa phần thiên về trải nghiệm cũng như kinh nghiệm, góc nhìn cá nhân của Michael.

1. Vai trò đúng:

  • Đối với từng doanh chủ hoặc từng cá nhân Người khởi nghiệp, chúng ta cần xác định Vai trò và Vị trí của mình trong chính doanh nghiệp mình tạo ra.
  • Vai trò này không phải là 01 món trang sức thật đẹp để chưng diện thông qua các Chức danh nghe thật kêu: CEO/ Founder/ Co-Founder. Mà thực tế, vai trò của chúng ta chính là những người dẫn dắt, người định hướng – là đầu tàu, là hình mẫu cho Nét văn hóa & Giá trị cốt lõi đặc trưng của Doanh nghiệp.
  • Vai trò của Người khởi nghiệp cùng Các đồng sự phải được phân chia rõ ràng và nhất quán nếu như chúng ta là 01 Tập thể Khởi nghiệp. Còn nếu doanh nghiệp được thành lập bởi 01 thành viên duy nhất thì trọng trách của bạn còn nặng nề hơn nhiều.

2. Trách nhiệm mở rộng:

  • Về trách nhiệm, nếu như trước đây, các bạn đi làm cho 01 doanh nghiệp khác dù ở vị trí nào (nhất là cấp bậc Nhân viên) thì khối lượng công việc, tiền lương – thưởng cũng đều chỉ do 01 mình bạn có trách nhiệm đảm bảo và hưởng thành quả.
  • Tuy nhiên, khi bạn đã bước lên vị trí Lãnh đạo cả 01 công ty thì lại khác. Công việc của bạn không chỉ dừng lại ở mức độ đảm bảo cuộc sống, đảm bảo thu nhập cá nhân mà đã mở rộng ra thành 01 tập thể lớn hơn.
  • Công việc–Thu nhập–Đời sống, 03 vấn đề này bây giờ bạn cần phải đảm bảo cho rất rất rất nhiều người đồng hành với công ty. Họ vừa là đồng sự, vừa là những người anh em cùng phấn đấu vì mục tiêu chung của bạn đề ra. Tuy nhiên, một khi đề cập đến công việc thì cần sự đối xử công bằng và tránh việc thiên vị.

3. Tư duy thực tế và chính xác:

  • Bạn cần thật sự chuẩn bị tâm lý – tư tưởng đúng trước khi Khởi nghiệp.
  • Công ty được lập ra với mục đích làm việc chứ không phải là lập ra để chứng tỏ bản thân, để tự vỗ ngực xưng tên và chỉ tay năm ngón. Bạn vẫn có thể làm điều này, nhưng chỉ khi nào doanh nghiệp của bạn có định hướng đúng đắn, có sự phát triển nhất định & nhất là tạo ra những giá trị thật – các giá trị khác biệt.
  • Khi còn là 01 nhân viên, bạn có thể cố gắng 1. Nhưng khi bạn đã là Doanh chủ và mang 01 trong những chức danh mỹ miều kể trên, thì bạn cần phải xác định rằng, mình cần cố gắng gấp vạn lần so với trước. Và đặc biệt, khoan hãy suy nghĩ viễn vông mà hãy đặt cho mình những mục tiêu nhỏ trong khả năng của Doanh nghiệp. Thực hiện nó – Đảm bảo duy trì Giá trị cốt lõi – Phát triển và giữ vững phương châm hoạt động (Kim chỉ nam cho doanh nghiệp).

Nhân sự đồng hành ban đầu:

Một trong các điểm mấu chốt thường gây nên sự sụp đổ của việc Khởi nghiệp, dù với bất cứ lý do gì cũng đều liên quan đến việc Chọn mặt gửi vàng – Vấn đề Nhân sự.

1. Tuyển chọn vì năng lực hay thái độ?

  • Phương án số 01:Chắc chắn thời gian đầu khó khăn, ai cũng sẽ chọn người có năng lực để đồng hành cùng doanh nghiệp mình lập ra. Điều này có lợi nhưng đây sẽ là con dao 02 lưỡi có thể giết chết doanh nghiệp về lâu dài (bài học từ Món Huế)
  • Phương án số 02:Bạn chọn người có thái độ tốt nhưng năng lực kém thì sẽ phải mất rất nhiều thời gian để có thể đào tạo và nâng cao năng lực cho người đó. Về lâu dài vẫn có thể đảm bảo việc vận hành tốt và duy trì được chất lượng công việc.
  • Phương án số 03:Tuyển chọn dựa vào cả Năng lực & Thái độ. Với mục tiêu tuyển chọn này, bạn cần phải thật chuyên tâm ngay từ ban đầu, dồn tất cả tâm huyết và nhiệt huyết của bản thân để xây dựng hoàn thiện Bộ định hướng về Công ty (bao gồm Giá trị cốt lõi – Sứ mệnh– Tầm nhìn). Chia sẻ với những người đồng sự mà bạn cần tìm trong quá trình phỏng vấn ban đầu.
  • Bên cạnh đó, có 1 bộ tài liệu liên quan đến nét văn hóa doanh nghiệp mà mọi người thường hay quên. Đó chính là Quy tắc ứng xử(Code of Conduct). Đây là những chuẩn mực được xây dựng để định hình về Tác phong – Văn hóa – Đạo đức nghề nghiệp– Quy chuẩn ứng xử với đối tác, khách hàng. Bắt buộc mọi thành viên trong công ty phải ghi nhớ, thực hiện và duy trì trong mọi tình huống.
  • Ngoài ra, với cả 2 phương án số 2 và 3, bạn có thể linh động thông qua công việc để lồng ghép các cơ hội nâng cao năng lực chuyên môn cho từng cá nhân bằng nhiều hình thức: kèm cặp – giao việc – gửi đi học các lớp kỹ năng chuyên môn. Tuy nhiên cần lưu ý tiêu chí Đúng người – Đúng việc – Đúng thời điểm.

2. Tuyển chọn người nhà, người quen hay người xa lạ?

Cả 02 phương pháp dùng người này đều có mặt lợi và mặt hạn chế.

  • Sử dụng người nhà, người quen: lợi ích đầu tiên là sự an tâm ban đầu. Tuy nhiên tiềm ẩn trong sự an tâm đó vẫn có nhiều nguy cơ nếu như bạn thật sự không tỉnh táo. Trên thực tế có rất nhiều doanh nghiệp vỡ trận cũng chỉ vì đội ngũ này.
  • Sử dụng người lạ: lợi ích là bạn có thể chủ động chọn bất cứ ai đạt tiêu chí mình mong đợi và có thể dễ dàng phân xử dựa vào hiệu quả công việc. Tuy nhiên, về lâu dài, cần tạo sự mở rộng tính cạnh tranh nội bộ một cách công bằng, tránhtạo ra tình trạng chia bè phái và tâm lý công thần. Hãy cho mọi người biết rằng: Trong công việc, bất kể vị trí nào cũng đều có thể thay thế, ngay cả vị trí CEO/ Founder.

3. Thể nghiệm và các rủi ro vây quanh?

  • Việc thể nghiệm, thử thách đánh giá năng lực luôn là điều cần thiết đối với tất cả các vị trí. Việc này giúp cho bạn có cái nhìn tổng quan về năng lực từng cá nhân, bộ phận.
  • Tuy nhiên, khác với các doanh nghiệp hoặc tập đoàn lớn, đối với các doanh nghiệp Khởi nghiệp, đây có thể là bài toán sống còn trong thời điểm ban đầu xây dựng doanh nghiệp. Và chính Bếp Nhà M đã trải nghiệm nguy cơ này trong thời gian vừa qua.

Chắc chắn sau bài viết này sẽ có rất nhiều ý kiến trái chiều, thậm chí là sẽ có ý kiến vùi dập, dìm hàng. Tuy nhiên, mình đã dự liệu được tình huống này. Chỉ hy vọng những gì mình trải nghiệm sẽ giúp mọi người trong chúng ta có góc nhìn đúng đắn về Khởi nghiệp và danh hiệu mình đang mang.

Cuối cùng, chúc các bạn Đã– Đang khởi nghiệp sẽ luôn thuận lợi và phát triển doanh nghiệp của mình. Chúc các bạn Chuẩn bị khởi nghiệp có đủ thời gian để tạo nên một Khởi nghiệp có giá trị cho mình và cho xã hội.